Táo bón ở trẻ em: Cha mẹ cần biết nguyên nhân, cách điều trị
BỆNH TIÊU HÓA

Táo bón ở trẻ em: Cha mẹ cần biết nguyên nhân, cách điều trị

Tác giả: Linh Chi

Tham vấn y khoa: Ths.Bs Nguyễn Thị Hằng

13/07/20

Táo bón ở trẻ em là bệnh thường gặp có thể gây ra những hậu quả khó lường, điển hình là trẻ biếng ăn, chậm tăng cân và suy dinh dưỡng. Vậy nguyên nhân gây táo bón ở trẻ em và cách điều trị là gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

1. Táo bón ở trẻ em là gì?

Táo bón ở trẻ em là tình trạng trẻ đi đại tiện phân quá ít, rắn, khô, có nhiều đường rạn trên bề mặt, khoảng cách giữa hai lần đi ngoài quá lâu.

– Trung bình trẻ bú mẹ nhỏ hơn 3 tháng, đi tiêu 3 lần/ngày hoặc hơn một tuần mới tiêu một lần nhưng vẫn không gọi là táo bón nếu phân vẫn mềm và trẻ vẫn bú, ngủ tốt.

– Với trẻ bú bình, số lần tiêu mỗi ngày trung bình từ lúc sinh đến 3 tháng là 2 lần, từ tháng thứ sáu trở đi là 1,8 lần; từ một tuổi giảm còn 1,4 lần và khi trẻ được 3 tuổi thì chỉ còn 1 lần.

Táo bón ở trẻ em

Táo bón ở trẻ em là bệnh thường gặp

Đồng thời, trẻ có các dấu hiệu chướng bụng, cứng bụng, khó khăn trong việc đi ngoài. Tuy nhiên, một số trẻ sơ sinh vặn mình, đỏ mặt, 2 chân co lên bụng một hồi lâu mới tiêu được, phân mềm không có đàm máu lại là biểu hiện hoàn toàn bình thường.

2. Hậu quả của táo bón ở trẻ em

Bị táo bón kéo dài dễ khiến trẻ bị nứt, rách hậu môn gây đau và chảy máu. Điều này khiến trẻ càng có xu hướng nhịn đi ngoài khiến bệnh táo bón càng trở nặng.

Phân ứ đọng lâu ngày làm cơ thể trẻ khó chịu khiến trẻ biếng ăn, chậm tăng cân, thậm chí suy dinh dưỡng.

3. Nguyên nhân gây táo bón ở trẻ em

3.1. Nguyên nhân bệnh lý

Táo bón ở trẻ em do bệnh lý thường không tự hết, đi kèm các biểu hiện bất thường khác và khiến trẻ bị suy dinh dưỡng. Đối với nhóm nguyên nhân này, trẻ cần được điều trị dứt điểm bệnh gốc mới hết táo bón.

Các bệnh lý gây táo bón ở trẻ em có thể kể đến là: hẹp hậu môn, bệnh cường giáp, bệnh phình đại tràng bẩm sinh, rối loạn vận động ruột do bất thường thần kinh, bệnh nội tiết chuyển hóa,…

3.2. Nguyên nhân chức năng

3.2.1 Trẻ nhịn đi ngoài

Đây là nguyên nhân thường gặp nhất gây táo bón ở trẻ em. Phân ở trong ruột già càng lâu sẽ càng to khiến cho trẻ gặp khó khăn hơn khi đi ngoài, khiến trẻ có thể bị táo bón mạn tính.

Những thời điểm sau rất dễ làm trẻ bị táo bón:

– Tập ngồi bô hay bồn cầu: Nếu trẻ không thích hoặc không sẵn sàng sử dụng bô hay bồn cầu, trẻ sẽ cố nhịn, dẫn đến táo bón.

– Đi học: Trẻ không quen sử dụng nhà vệ sinh tại trường do mùi hôi, đông người dùng chung,… sẽ làm trẻ nín đi tiêu.

3.2.2. Thiếu nước, mất nước

Khi xảy ra hiện tượng này, cơ thể sẽ phản ứng bằng việc hấp thụ nước từ bất kỳ đâu trong cơ thể, bao gồm cả phân, khiến phân cứng khó đi ngoài.

Việc cai sữa đôi khi sẽ khiến trẻ bị mất nguồn cung cấp nước. Trẻ không uống đủ lượng nước cần thiết, đột ngột chuyển sang ăn đặc cũng sẽ gây ra táo bón do cơ thể chưa thích nghi kịp với thức ăn từ dạng lỏng (nhiều nước) sang dạng đặc (ít nước).

3.2.3. Chế độ ăn thiếu chất xơ

Chất xơ từ rau, củ, quả sẽ làm phân mềm hơn. Thiếu chất xơ rất dễ gây táo bón ở trẻ em.

3.2.4. Thành phần sữa công thức

Thành phần giàu đạm, phospho, canxi, sắt trong sữa công thức hoặc cũng có thể do pha sữa không đúng công thức làm trẻ bị táo bón.

3.2.5. Lười vận động

Trẻ ít vận động, hay ngồi xem tivi, chơi điện tử,… khiến nhu động ruột kém điều hòa và cơ thành bụng yếu lâu ngày dẫn đến táo bón.

Trẻ lười vận động

Lười vận động là một nguyên nhân dẫn đến táo bón ở trẻ em

3.2.6. Tác dụng phụ của thuốc

Các loại thuốc giảm đau, hạ sốt, thuốc giảm ho, điều trị tiêu chảy,… có thể làm phân trở nên khô rắn, khó di chuyển, gây táo bón.

3.2.7. Rối loạn cảm xúc:

Không khí gia đình căng thẳng, có em bé mới, bố mẹ tạo áp lực cho trẻ,… có thể khiến trẻ bị rối loạn cảm xúc, dẫn đến táo bón.

4.Khi nào cần đi khám bác sỹ?

Trường hợp trẻ bị táo bón với các triệu chứng sau cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị:

– Táo bón kéo dài trên 2 tuần

– Trẻ mới sinh bị táo bón

– Trẻ bị táo bón đi kèm các triệu chứng sụt cân, suy dinh dưỡng, nôn và buồn nôn, sốt, đại tiện ra máu.

Khám bác sĩ

Khám bác sỹ nếu táo bón ở trẻ em diễn biến nặng

5. Điều trị táo bón ở trẻ em

5.1. Massage

Theo suckhoedoisong.vn, mỗi ngày nên thực hiện 2 lần các thao tác massage cho trẻ theo quy trình sau:

– Xoa bụng: dùng đầu ngón tay trỏ, ngón giữa và ngón đeo nhẫn xoa bụng trẻ nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ chừng 30 – 50 vòng.

– Xát xương cụt: dùng hai ngón tay xát nhẹ vùng xương cụt theo chiều lên xuống chừng 2 – 3 phút sao cho tại chỗ nóng lên.

– Xoa lòng bàn tay: dùng ngón tay cái xoa lòng bàn tay trẻ theo chiều ngược kim đồng hồ trong 2 phút.

– Xoa bờ trong cẳng tay: dùng hai ngón tay miết bờ trong cẳng tay từ khuỷu xuống cổ tay trong 2 phút.

massage cho trẻ

Massage hỗ trợ trị táo bón cho trẻ em

5.2. Điều trị của bác sỹ

Khi trẻ bị phân cứng, ứ phân bác sĩ sẽ can thiệp bằng thuốc làm mềm phân, bơm hậu môn, thụt tháo xổ phân. Tùy từng trường hợp, bác sỹ sẽ chỉ định cho trẻ uống thuốc nhuận trường.

6. Phòng tránh táo bón ở trẻ

Để trẻ không phải trải qua sự khó chịu cùng những hậu quả do táo bón gây ra, cha mẹ nên áp dụng những cách phòng tránh sau đây.

6.1. Giữ chế độ ăn uống khoa học

Mất cân bằng trong dinh dưỡng chính là một trong những nguyên nhân gây táo bón ở trẻ em. Do đó, để phòng tránh bệnh, cha mẹ cần đảm bảo chế độ ăn uống của trẻ được thực hiện khoa học.

– Bổ sung chất xơ vào bữa ăn hàng ngày cho trẻ thông qua các loại ngũ cốc nguyên cám, hoa quả chín, rau xanh như: cam, quýt, chuối, bơ, mồng tơi, rau dền,… Chú ý không nấu rau củ quá kỹ để tránh làm mất đi hàm lượng các loại vitamin cũng như phải cho trẻ ăn cả phần nước và cái.

Bổ sung chất xơ giúp điều trị táo bón

Bổ sung chất xơ giúp điều trị táo bón ở trẻ em

– Bên cạnh đó, cũng cần tránh thực phẩm cay, nóng, chứa nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh.

– Cho trẻ uống đủ lượng nước (bao gồm sữa, nước lọc, nước trái cây, nước canh) mỗi ngày:

+ Trẻ bắt đầu ăn dặm từ 6 – 12 tháng cần uống 600 ml nước/ngày.

+ Trẻ 1 – 3 tuổi cần uống 900 ml nước/ngày.

+ Trẻ 3 – 5 tuổi cần uống 1200 ml nước/ngày.

+ Trẻ lớn hơn 10 tuổi uống bằng người lớn: 1500 – 2000 ml nước/ngày.

6.2. Tập thói quen đi vệ sinh đúng giờ

Cha mẹ cần tập cho trẻ thói quen đi vệ sinh vào một giờ nhất định trong ngày giúp hình thành phản xạ có điều kiện cho cơ thể trẻ hàng ngày. Hơn nữa, cách làm này cũng là biện pháp đề phòng trường hợp trẻ sợ đi vệ sinh ở trường học.

Nếu trẻ đi phân khô, rắn, đau rát phần hậu môn hoặc có kèm một ít máu, có thể thoa một ít kem dưỡng ẩm vào vùng hậu môn của trẻ sau khi đã rửa sạch và lau khô hậu môn. Điều này sẽ giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.

6.3. Tăng cường vận động

Đối với trẻ sơ sinh có thể tập các động tác nhẹ về tay, chân. Nắm hai cổ chân hoặc cẳng chân của trẻ đẩy về phía bụng để hai gối trẻ gập lại, giữ trong vài giây. Sau đó nhẹ nhàng kéo chân trẻ duỗi ra trở lại. Lặp lại động tác này vài lần.

Với trẻ lớn hơn thì khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời, các môn thể thao, tránh việc để cho trẻ ngồi quá lâu trước màn hình tivi hay điện thoại.

Việc nắm rõ nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón sẽ giúp cha mẹ có cách xử trí đúng hướng cũng như phòng tránh bệnh hiệu quả. Nếu cha mẹ có bất kỳ câu hỏi nào liên quan tới bệnh táo bón ở trẻ, đừng ngần ngại liên hệ với chuyên gia của chúng tôi qua hotline 0865 344 349 để được giải đáp.

XEM THÊM:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
Thầy thuốc ưu tú Nguyễn Thị Hằng Ths.Bs - TTƯT Nguyễn Thị Hằng

Luôn tâm niệm “Y học cổ truyền là niềm đam mê của tôi”, TTƯT Nguyễn Thị Hằng hiện là cố vấn y khoa tại Dược Phẩm Tâm Bình. Bà là tác giả của nhiều đề tài nghiên cứu có tính ứng dụng cao trong điều trị các bệnh lý về xương khớp (thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa,...) và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa (viêm đại tràng, tiêu chảy, táo bón,…)

Xem thêm

Mua hàng

(**) Thời gian phát huy hiệu quả khi sử dụng sản phẩm tùy thuộc vào tình trạng bệnh và cơ địa mỗi người

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Các bài viết khác

Dị ứng hải sản – Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả 27/08/20
Hải sản là nhóm thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, trở thành món “khoái khẩu” của nhiều người. Tuy…
Đau bụng sau khi ăn sáng – Giải quyết thế nào? 22/05/20
Đau bụng sau khi ăn sáng là biểu hiện của bệnh gì? Điều trị như thế nào? Có nguy hiểm…
Vợ chồng “xô bát xô đũa” chỉ vì… viêm đại tràng 17/06/19
Chuyện “xô bát xô đũa” giữa vợ chồng thì có 1001 lý do, từ tiền bạc, con cái, đối nội…
Viêm đại tràng giả mạc: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị 16/04/20
Viêm đại tràng giả mạc nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn tới biến…
Xem tất cả bài viết