Gai cột sống: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị hiệu quả
BỆNH CƠ XƯƠNG KHỚP

Gai cột sống: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị hiệu quả

Tác giả: Phương Thảo

Tham vấn y khoa: Ths.Bs Nguyễn Thị Hằng

06/06/20

Gai cột sống là bệnh xương khớp khá phổ biến, không chỉ gây khó chịu, đau đớn mà còn dễ để lại nhiều di chứng về sau. Vì vậy, người bệnh cần nắm rõ nguyên nhân, triệu chứng của bệnh, từ đó áp dụng các cách chữa trị kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm. 

1. Gai cột sống là gì?

Gai cột sống là gì

Gai cột sống là gì

Gai cột sống là một loại bệnh của thoái hóa cột sống, xảy ra khi các gai xương hình thành tại khu vực giao nhau của các đốt cột sống.

Gai xương có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên xương sống của cơ thể nhưng thông thường hay nhất là ở cổ và lưng. Bệnh thường gây ra cảm giác đau ở vùng thắt lưng, vai hay cổ do gai chèn ép vào dây thần kinh, thậm chí có thể làm hạn chế vận động những vùng bị ảnh hưởng.

1.1. Gai cột sống ở cổ:

Đối với vị trí này, ở giai đoạn đầu, bệnh nhân thường không có những triệu chứng rõ ràng. Bệnh chỉ được phát hiện thông qua phim X-quang với các biểu hiện như: chiều cao đĩa đệm giảm, xuất hiện những mẩu xương bị mọc ra, đốt sống mọc gai trắng và bị xơ cứng.

1.2. Gai cột sống thắt lưng:

Thắt lưng là vị trí dễ bị thoái hóa nhất do bộ phận này phải nâng đỡ và chịu nhiều áp lực từ trọng lượng cơ thể. Bởi vậy, người bệnh khi bị gai cột sống thắt lưng sẽ cảm thấy đau khi chuyển động, cơ thể uốn cong, nâng người đều cảm thấy mức độ đau ngày một rõ rệt.

Vậy gai cột sống có nguy hiểm không? Theo Thạc sĩ, Bác sĩ, Thầy thuốc ưu tú Nguyễn Thị Hằng, gai cột sống không nằm trong nhóm bệnh có thể dẫn đến tử vong nhưng ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cũng như sinh hoạt hằng ngày, thậm chí bị nặng còn khiến người bệnh tê bì chân tay, mất khả năng vận động. Do đó, cần sớm có giải pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp.

2. Triệu chứng gai cột sống

Khác với các bệnh khác, đối với gai cột sống, thời gian đầu người bệnh rất khó nhận biết hoặc dễ nhầm lẫn với đau lưng, đau vai… thông thường. Khi đã phát hiện bệnh thì thường phải nhờ đến các giải pháp chữa trị tốn kém và lâu dài. Do đó, khi có một số triệu chứng sau đây, người bệnh không nên loại trừ nguy cơ bị gai cột sống để có sự phát hiện kịp thời.

– Đau ở vùng cổ, thắt lưng, nhất là khi đứng hoặc di chuyển, đau nhiều hơn khi vận động và cảm thấy dễ chịu hơn khi nghỉ ngơi

– Đôi khi người bệnh sẽ bị mất cảm giác ở phần cột sống liên quan

– Trong trường hợp nặng, bệnh nhân có thể đau tê ở cổ lan qua hai tay hoặc đau ở lưng dọc xuống hai chân

– Cơ bắp tay chân có thể yếu đi, cơ thể có cảm giác mất thăng bằng

– Những người bệnh đã diễn tiến nặng còn có thể bị mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện, thậm chí bị rối loạn thần kinh thực vật với các biểu hiện như: tăng tiết mồ hôi, suy giảm hô hấp hoặc biến chứng tăng huyết áp…

– Một số triệu chứng của bệnh khác: bệnh nhân rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải, mất ngủ, buồn nôn, sụt cân…

3. Nguyên nhân gai cột sống

Có nhiều nguyên nhân khiến người bệnh bị gai cột sống, trong đó có một số nguyên nhân chính sau:

Viêm xương khớp: Khi bị viêm xương khớp sẽ dẫn đến hiện tượng kích thích tế bào tạo thêm xương, từ đó dẫn tới việc xương thừa làm cho bề mặt xương nhô ra và hình thành gai.

Lắng đọng canxi: Nguyên nhân này thường xảy ra ở người cao tuổi, khi bị thoái hóa cột sống dẫn đến tích tụ canxi dưới dạng calcipyrophosphat. Quá trình thoái hóa làm mất nước (chiếm 80% thành phần tạo nên sụn) và biến đổi một số chất khiến sụn khớp dễ bị canxi hóa dẫn đến gai cột sống.

Chấn thương: Nhiều trường hợp bị chấn thương như va chạm, cọ xát, sức ép, trong quá trình hồi phục xương tự tu bổ cũng có thể dẫn đến tình trạng gai cột sống.

Thoái hóa cột sống: Đây là nguyên nhân chủ yếu gây ra gai cột sống. Sự biến đổi hình thái về cột sống cùng các tổ chức xung quanh đĩa đệm có thể khiến gai xương hình thành và phát triển không loại bỏ được gai xương.

4. Các biện pháp chẩn đoán bệnh gai cột sống

Chẩn đoán gai cột sống

Chụp Xquang chẩn đoán vị trí xuất hiện gai

Với các triệu chứng nêu trên, người bệnh có thể nhận biết bản thân có bị gai cột sống hay không. Tuy nhiên, để chắc chắn về bệnh và có phương pháp điều trị phù hợp, người bệnh nên nhờ đến sự can thiệp y khoa với một số phương pháp chẩn đoán sau:

Chụp X-quang: khi chụp X-quang sẽ giúp xác định được vị trí, tình trạng và mức độ ảnh hưởng của xương bị tổn thương, mất sụn hoặc thoát vị đĩa đệm, mức độ thay đổi khớp và sự hình thành gai xương.

Chụp cộng hưởng từ (MRI): phương pháp này chủ yếu để xác định đĩa sụn có tổn thương không và thần kinh cột sống có bị chèn ép không.

Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): cung cấp hình ảnh chi tiết về sự thay đổi trong cấu trúc xương sống, mức độ chèn ép thần kinh để đưa ra phương án điều trị tối ưu.

5. Các đối tượng có nguy cơ bị gai cột sống

Một số đối tượng sau đây rất dễ bị bệnh gai cột sống “ghé thăm”:

– Nguy cơ tăng dần theo độ tuổi do sự lão hóa của cột sống và sự lắng đọng canxi. Do đó, những người lớn tuổi cần cẩn trọng trong chế độ sinh hoạt hằng ngày, bởi họ là đối tượng nguy cơ chính của bệnh.

– Người hay bốc vác nặng hoặc có thói quen đi đứng, vận động mạnh, ngồi học, nằm ngủ sai tư thế dễ gây ra tổn thương cho cột sống và dẫn tới bệnh.

– Người có tiền sử tai nạn, chấn thương, có tổn thương ở sụn khớp

– Người bị viêm cột sống mãn tính

– Người thừa cân, hút thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích… cũng làm tăng nguy cơ bị gai cột sống

6. Phòng ngừa gai cột sống

Để tránh bị gai cột sống, mỗi người cần duy trì thói quen sinh hoạt, vận động hợp lý, khoa học, không ngồi một chỗ quá lâu hoặc ngồi sai tư thế; kiểm soát cân nặng, giảm cân nếu bị béo phì để giảm tải lực đè lên cột sống.

Hạn chế khuân vác nặng, tránh chơi những môn thể thao quá sức so với cơ thể như cử tạ, chạy đường dài… thay vào đó nên tập vận động nhẹ nhàng bằng các môn thể thao như yoga, bơi lội…

Để phòng ngừa các cơn đau, khi đi ngủ, không nên nằm nệm quá cứng hoặc quá mềm, nằm ở tư thế thoải mái.

Cuối cùng, hãy cân đối thời gian làm việc, học tập và nghỉ ngơi, dành cho mình những khoảng thời gian để thư giãn hợp lý, tránh gây áp lực lên tinh thần và thể chất.

7. Cách điều trị gai cột sống

Điều trị gai cột sống

Phương pháp điều trị

Khi đã phát hiện bệnh, nhiều người lo lắng liệu gai cột sống có chữa được không? Giống như các bệnh lý cơ xương khớp khác, gai cột sống không thể chữa khỏi hoàn toàn; song có thể làm giảm nhẹ triệu chứng hoặc hạn chế sự phát triển của gai xương. Tùy vào từng mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ có các lời khuyên cần thiết, giúp bệnh nhân lựa chọn giải pháp điều trị phù hợp như châm cứu, vật lý trị liệu, tập thể dục hoặc kết hợp nhiều phương pháp với nhau.

7.1. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu có thể giúp làm giảm các triệu chứng của bệnh gai cột sống. Các biện pháp không gây hại có thể áp dụng như mát-xa, vật lý trị liệu bằng hồng ngoại, sóng ngắn, điện xung, tập phục hồi chức năng cũng đem lại hiệu quả tích cực.

Các biện pháp như chườm lạnh, căng cơ, xoa bóp cũng giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn. Các dụng cụ nâng đỡ như nẹp cổ cũng giảm bớt gánh nặng lên các đốt sống bị bệnh. Ngoài ra, tập thể dục với các bài tập phù hợp cũng giúp cải thiện chuyển động và tăng cường cơ bắp xung quanh các khớp bị ảnh hưởng.

7.2. Sử dụng thuốc tây

Người bệnh có thể sử dụng Tây y để làm giảm cơn đau. Với các triệu chứng như đau nhức, tê bì tay chân, cảm giác khó chịu… thì việc dùng các thuốc giảm đau, chống viêm sẽ cho hiệu quả tốt. Một số thuốc thường được các bác sĩ kê đơn như: Paracetamol, Ibuprofen, Diclofenac, nhóm Corticoid… Nếu kích thích xương gây đau và viêm, bác sĩ có thể tiêm cortisone vào khớp bị tổn thương.

Dù vậy, khi sử dụng thuốc tây, người bệnh cần cân nhắc thật kỹ bởi dù ít hay nhiều sẽ gây ra những tác dụng phụ không mong muốn.

7.3. Thuốc nam trị gai cột sống

trị gai cột sống bằng bài thuốc dân gian

Bài thuốc dân gian

Hiện nay, nhiều người vẫn sử dụng Đông y để trị bệnh. Bạn có thể dùng các bài thuốc dân gian chữa gai cột sống với các nguyên liệu “cây nhà lá vườn” như: cây đinh lăng, lá lốt, ngải cứu, cây xương rồng…

Bài thuốc từ cây Đinh lăng:

Bạn lấy khoảng 20g rễ đinh lăng rửa sạch rồi sao trên chảo nóng cho khô; sau đó cho vào ấm sắc chung với khoảng 500ml nước đến khi còn khoảng 150ml thì ngưng. Chia thuốc làm 3 lần uống trong ngày và sử dụng khi còn ấm nóng.

Bài thuốc từ cây lá lốt và ngải cứu:

Bạn chuẩn bị 30g lá lốt, 25g ngải cứu cộng thêm 30g hy thiêm hào. Các nguyên liệu này đem rửa sạch sau đó giã nát và cho thêm 1 thìa muối hạt vào giã cùng. Sử dụng 1 túi vải sạch để bọc hỗn hợp thuốc rồi đắp lên vùng gai cột sống. Thực hiện đều đặn mỗi ngày 2 lần vào buổi sáng và buổi tối.

Bài thuốc từ cây xương rồng:

Dùng cây xương rồng cũng có thể hỗ trợ giảm đau gai cột sống. Cách thực hiện như sau: Lấy khoảng 3-4 nhánh xương rồng bẹ và 1 ít muối hạt. Rửa sạch xương rồng, dùng dao gọt sạch gai rồi ngâm trong nước muối khoảng 20 – 30 phút. Sau đó lau khô xương rồng rồi hơ nóng trên bếp và chườm vào chỗ bị đau. Theo kinh nghiệm dân gian, việc làm này sẽ giúp kích thích tuần hoàn máu, giúp người bệnh đỡ đau, cảm thấy dễ chịu hơn.

>> Tham khảo thêm: Cách chữa gai cột sống bằng hạt đu đủ – 99% người bệnh chưa biết

7.4. Phẫu thuật

Trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định mổ gai cột sống, nhất là khi đã có sự chèn ép vào tủy làm hẹp ống tủy hoặc chèn ép thần kinh gây ra tê tay, chân, rối loạn đại tiểu tiện.

Tuy nhiên, phẫu thuật cũng không phải giải pháp hoàn toàn khả thi vì gai cột sống là một đáp ứng viêm tự nhiên của cơ thể. Vì vậy, bệnh nhân cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ để phát hiện và xử trí diễn tiến xấu kịp thời.

8. Chế độ ăn uống

gai cột sống ăn gì và kiêng gì

Chế độ ăn uống

Chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình điều trị và ngăn ngừa sự trầm trọng hơn của bệnh gai cột sống. Sau đây là những lời khuyên của chuyên gia dành cho những bệnh nhân gai cột sống để sớm phục hồi sức khỏe xương khớp, hỗ trợ tích cực cho quá trình điều trị.

8.1. Bổ sung các thực phẩm giàu canxi vào thực đơn hằng ngày

Canxi là thành phần chủ yếu tạo nên cấu trúc xương. Do đó, muốn hệ xương khỏe mạnh, khắc phục hiện tượng thoái hóa, người bệnh cần có một chế độ ăn uống giàu canxi. Một số thực phẩm có thể kể đến như: hải sản (cá hồi, tôm, cua, hàu…), sữa và các sản phẩm sữa ít chất béo (sữa chua, phô mai…), các loại rau lá xanh (bông cải xanh, cải bắp, cải xoăn), thức uống làm từ đậu nành (có chứa Genistein – một loại hoocmon estrogen, yếu tố quyết định sự chắc khỏe của xương), đậu phụ…

8.2. Tăng cường các thực phẩm giàu Vitamin D

Sở dĩ Vitamin D trong vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục sức khỏe xương khớp là bởi đây là chất dẫn được ví như “chìa khóa cửa” để dẫn canxi vào xương. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, người bị gai cột sống nên tăng cường bổ sung các loại thực phẩm như: cá béo (cá hồi, cá ngừ, cá mòi), lòng đỏ trứng, phô mai, sản phẩm từ đậu nành, gan bò,…

8.3. Ăn nhiều thực phẩm chứa Omega 3, Vitamin K và tăng hàm lượng chất xơ

Ngoài canxi thì Omega 3 là thành phần quan trọng tạo nên khớp xương. Do đó, người

húng có tác dụng chống lại các gốc tự do gây viêm và giúp giảm đau, giảm sưng ở những chỗ cột sống mọc gai.

bệnh cần bổ sung vào thực đơn các loại cá biển như: cá trích, cá mòi, cá hồi, cá thu, cá ngừ…

Ngoài ra, người bệnh cần bổ sung vitamin K vào chế độ ăn uống hàng ngày thông qua các thực phẩm như: rau lá xanh, thịt, phô mai, trứng…

Bên cạnh đó, người bị gai cột sống cũng cần tăng cường các món ăn từ rau củ, trái cây. Bởi nguồn chất xơ dồi dào sẽ có tác dụng chống lại các gốc tự do gây viêm và giúp giảm đau, giảm sưng ở những chỗ cột sống mọc gai.

8.4. Kiêng kỵ rượu bia, hạn chế ăn thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn

Rượu bia là thức uống không tốt cho sức khỏe. Đối với những người bị gai cột sống thì khi dung nạp thức uống này sẽ làm xương mất đi thành phần canxi vốn đang thiếu. Ngoài ra, việc dùng rượu bia cũng khiến cơ thể hạn chế hấp thu các vitamin và khoáng chất cần thiết, làm suy giảm mật độ xương.

Người bệnh cũng không nên ăn quá nhiều thịt đỏ vì loại thực phẩm này chứa nhiều đạm sẽ làm tăng axit uric trong máu, không tốt cho xương khớp và làm tăng các cơn đau nhức.

Ngoài ra, các thực phẩm chế biến sẵn như hamburgers, khoai tây chiên, pizza…cũng nằm trong thành phần cần được hạn chế đối với người bị gai cột sống. Bởi chúng chứa nhiều calo nhưng lại ít dinh dưỡng, cơ thể sẽ càng tăng cân chứ không đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng thiết yếu để cột sống nhanh hồi phục.

XEM THÊM:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?

Viên khớp tâm bình

Mua hàng

Công dụng:

– Hỗ trợ giảm các triệu chứng thoái hóa khớp và viêm khớp; hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp, đau mỏi cơ bắp, làm chậm quá trình thoái hóa khớp; hỗ trợ mạnh gân cốt, tăng cường lưu thông khí huyết.

Dùng cho:

– Người viêm khớp, thoái hoá khớp, đau nhức xương khớp, đau mỏi cơ bắp.

Giải thưởng:

– Top 1 Hàng Việt Nam được người yêu dùng yêu thích

– Hàng Việt Nam chất lượng cao do Người tiêu dùng bình chọn

– Top 20 sản phẩm vàng Việt Nam

– Huy chương vàng vì sức khoẻ cộng đồng

(**) Thời gian phát huy hiệu quả khi sử dụng sản phẩm tùy thuộc vào tình trạng bệnh và cơ địa mỗi người

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

TIN TỨC BÁO CHÍ

Video

Giới thiệu Dược Phẩm Tâm Bình

Mrs Lê Thị Bình - Nữ Doanh nhân giàu lòng nhân ái

Chuẩn hóa nguồn dược liệu - Dược Phẩm Tâm Bình

Fanpage

Các bài viết khác

Bệnh viêm khớp gối là gì? Có nguy hiểm không và cách chữa bệnh 04/01/20
Bệnh viêm khớp gối hay gặp ở nhiều đối tượng. Mỗi người nên tìm hiểu triệu chứng, nguyên nhân và…
Chuyên gia giải đáp: Vì sao bị đau nửa đầu bên trái? 21/09/19
Đau nửa đầu bên trái là triệu chứng thường gặp đối với tất cả mọi người. Có rất nhiều nguyên…
4 điều cần cập nhật ngay để [chữa đau lưng] hiệu quả nhất! 26/04/19
Đau lưng là bệnh lý có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là người già và trung niên.…
[Khớp gối kêu lạo xạo] cảnh báo bệnh gì? Có nguy hiểm không? 14/05/20
Khớp gối kêu lạo xạo hay lục cục, răng rắc mỗi khi co duỗi tuy không đau nhưng không phải…
Xem tất cả bài viết