Thoái hóa khớp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
BỆNH THOÁI HÓA KHỚP

Thoái hóa khớp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

22/05/19

Thoái hóa khớp thường gặp ở những người ngoài 50 tuổi. Tuy nhiên, những năm gần đây, số người trẻ tuổi mắc căn bệnh này ngày càng tăng. Việc hiểu rõ về nguyên nhân và triệu chứng của bệnh sẽ giúp mọi người có kiến thức cần thiết để phát hiện sớm bệnh và có phương pháp phòng ngừa hiệu quả.

1. Thoái hóa khớp là gì?

Theo Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Thành phố Hồ Chí Minh, thoái hóa khớp là quá trình lão hóa ở khớp và quanh khớp, đặc biệt là sụn khớp.

Bình thường sụn khớp sẽ rất trơn láng và giúp các đầu xương tại khớp có thể hoạt động dễ dàng mà không cọ xát vào nhau. Trong bệnh thoái hóa khớp, lớp sụn này trở nên mỏng đi hoặc thậm chí mất đi hoàn toàn.

Do đó, các đầu xương sẽ cọ xát vào nhau, gây đau, sưng và hạn chế vận động. Qua thời gian, khớp sẽ bị mất đi hình dáng bình thường.

Thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp

2. Triệu chứng thoái hóa khớp

Người bệnh sẽ gặp rất nhiều triệu chứng dai dẳng, kéo dài, gây hạn chế vận động, khiến cho cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, suy nhược. Dưới đây là một vài triệu chứng thường gặp.

2.1. Đau nhức

Cơn đau âm ỉ, tăng lên vào sáng sớm, buổi tối hoặc khi co duỗi các khớp. Khi vận động có tiếng lạo xạo ở đầu gối. Khi thời tiết thay đổi, nhất là lúc không khí lạnh tràn về, cơn đau sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

2.2. Cứng khớp

Tình trạng cứng khớp vào buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy cũng là một trong những triệu chứng của bệnh.

Trong thời gian ngủ, người bệnh không cử động khiến các khớp dần bị cứng lại. Lúc này bạn không thể thực hiện động tác co duỗi chân. Tuy nhiên, triệu chứng này sẽ giảm dần sau một vài phút xoa bóp, vận động.

2.3. Hạn chế vận động

Người bệnh sẽ gặp khó khăn trong thực hiện các động tác hàng ngày như: đi lại, nhấc chân, đứng lên ngồi xuống, leo cầu thang, quay cổ,… Giai đoạn nặng, người bệnh còn bị mất thăng bằng và dễ ngã khi đi lại.

2.4. Biến dạng khớp

Triệu chứng này xảy ra khi bệnh đã bước vào giai đoạn nặng, sụn bị tổn thương nghiêm trọng, xuất hiện các gai xương. Tình trạng này khiến các khớp bị sưng to và biến dạng. Nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách thì người bệnh sẽ phải đối mặt với nguy cơ tàn phế.

3. Khớp nào dễ bị thoái hóa?

Hầu hết các khớp đều có thể bị thoái hóa nhưng những khớp dễ bị thoái hóa hơn bao gồm: khớp gối, khớp háng, ngón tay, cột sống lưng và cổ, khớp vai, khớp cổ chân.

3.1. Thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối rất phổ biến vì khớp này luôn phải chịu một áp lực lớn để giữ vững cơ thể và di chuyển.

Biểu hiện thường gặp là đau ở phía trước và bên cạnh đầu gối. Khớp yếu đi khiến đầu gối khuỵu xuống khi phải chịu sức nặng. Đứng lên ngồi xuống, leo cầu thang, đi lại,… rất khó khăn. Giai đoạn nặng sẽ thấy tê chân, biến dạng nhẹ ở khớp gối.

3.2. Thoái hóa khớp háng

Thoái hóa khớp háng có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên. Khi phần xương dưới sụn bị rách làm cho hai chỏm xương cọ xát vào nhau, khiến người bệnh cảm giác đau sâu bên trong, cũng có thể đau ở bên cạnh hoặc trước đùi. Cơn đau lan dần ra mông, xuống đầu gối.

Thoái hóa khớp háng

Thoái hóa khớp háng

3.3. Ngón tay, bàn tay

Bệnh thường tác động lên vùng gốc của ngón cái và đốt ngón tay, hình thành các nốt cứng, gồ ghề và cong nhẹ. Lúc này, bàn tay bị cứng lại, có tiếng rắc rắc khi cử động. Các động tác nắm, co duỗi tay khó thực hiện.

Xem thêm: Cứng khớp ngón tay: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

3.4. Cột sống lưng và cổ

Thoái hóa cột sống lưng và cổ đôi khi ảnh hưởng đến thần kinh tọa khiến người bệnh có cảm giác đau rất mạnh từ lưng xuống mặt trong đùi và chân.

Ban đầu chỉ là cảm giác đau mỏi bình thường. Lâu dần, cơn đau trở nên dữ dội hơn kèm theo hiện tượng cứng, khó cử động, đau tê vai gáy rồi lan xuống cánh tay hay lên đầu.

3.5. Thoái hóa khớp vai

Việc ít cử động khớp vai khi làm việc khiến quá trình lưu thông máu chậm, thậm chí bị tắc nghẽn. Điều này khiến khớp bị thiếu chất dinh dưỡng, bị khô dẫn đến thoái hóa khớp vai. Bệnh thường xuất hiện ở dân văn phòng.

3.6. Khớp cổ chân

Thoái hóa khớp cổ chân thường gặp ở người cao tuổi và trung niên. Những người di chuyển càng nhiều thì sụn khớp càng dễ bị bào mòn và tổn thương. Bên cạnh đó, áp lực tại khớp cổ chân cũng tăng lên, tạo điều kiện thúc đẩy quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn.

4. Các giai đoạn thoái hóa khớp

Bệnh thường trải qua 4 giai đoạn:

các giai đoạn thoái hóa khớp

Bệnh thường trải qua 4 giai đoạn

4.1. Giai đoạn 1: Biểu hiện không rõ ràng

Ở giai đoạn này sụn khớp có thể bị ảnh hưởng nhẹ. Người bệnh chưa cảm thấy triệu chứng bệnh rõ nét, nếu có chỉ là cơn đau thoáng qua khi hoạt động quá nhiều. Chụp X-quang ở thời điểm này sẽ không phát hiện ra sự bất thường ở khớp.

4.2. Giai đoạn 2: Biểu hiện nhẹ

Giai đoạn này lớp sụn khớp bị tổn thương nhưng chưa nhiều. Tuy nhiên, gai xương nhỏ đã bắt đầu hình thành, chạm vào các mô trong khớp.

Người bệnh sẽ cảm thấy xương khớp bị cứng, đau nhức khi ngủ dậy hoặc trời lạnh. Chụp X-quang sẽ thấy sụn khớp bắt đầu hao mòn, có gai xương và khe khớp hẹp đi.

4.3. Giai đoạn 3: Biểu hiện trung bình

Tổn thương của sụn khớp gia tăng, có nhiều gai xương kích thước vừa, xương dưới sụn có thể bị biến dạng bề mặt khớp. Dần dần các mô khớp sẽ bị viêm, gây sưng. Người bệnh cảm thấy đau, khó chịu khi hoạt động.

4.4. Giai đoạn 4: Biểu hiện nặng

Các triệu chứng xuất hiện rõ ràng, giai xương lớn, các đầu xương khớp bị bào mòn hoàn toàn hoặc còn lại rất ít, chất nhầy bao quanh khớp giảm rõ rệt. Người bệnh trong giai đoạn này sẽ bị cứng khớp, viêm, đau, đi lại khó khăn.

5. Nguyên nhân thoái hóa khớp

5.1. Tuổi tác

Thoái hóa xương khớp xảy ra do quá trình lão hóa của cơ thể và thường gặp ở những người từ 50 tuổi trở lên.

Ở độ tuổi này, khả năng tái tạo và sản sinh các tế bào sụn bị giảm dần, chất lượng sụn khớp cũng kém dần. Cơ thể không còn tự tiết ra dịch nhầy để bôi trơn cho các khớp.

Theo thời gian, sụn khớp mất tính đàn hồi, bị khô cứng, nứt vỡ và bào mòn, gây đau và khó cử động.

5.2. Tư thế sai trong sinh hoạt, lao động

Những người làm công việc đặc thù thường xuyên ngồi, đứng lâu ở một tư thế hoặc người mang vác vật nặng rất dễ mắc bệnh.

Ngoài ra, bệnh cũng có thể xuất hiện do ngủ gối quá cao, chỉ nằm ngủ ở một tư thế cố định,… Đây cũng là nguyên nhân gia tăng thoái hóa xương khớp ở người trẻ tuổi.

Các tư thế không đúng sẽ tạo áp lực lớn lên sụn khớp và đĩa đệm, gây tổn thương phần sụn khớp, lâu dần xương khớp yếu đi và dễ bị thoái hóa.

5.3. Luyện tập thể dục thể thao quá độ

Các môn thể thao như: bóng đá, nhảy xa, quần vợt,… gây sức ép cho xương khớp. Đồng thời có nguy cơ gây ra các chấn thương như: giãn dây chằng, rạn xương, trật khớp,… Những tổn thương này khiến xương khớp bị thoái hóa nhanh hơn.

5.4. Di truyền

Nếu bạn có người thân trong gia đình bị thoái hóa xương khớp thì nguy cơ mắc bệnh cũng cao hơn bình thường.

5.5. Dị tật bẩm sinh về cột sống

Gù vẹo cột sống làm thay đổi một phần hình thái và diện tỳ nén bình thường của cột sống, dần dần gây thoái hóa.

5.6. Bệnh lý khác

Thoái hóa xương khớp còn là hệ quả của một số bệnh lý như: tiểu đường, bệnh gút, loãng xương,…

5.7. Chế độ ăn uống thiếu chất

Chế độ ăn uống thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là canxi, chondroitin – những chất cần thiết giúp xương chắc khỏe – cũng là một trong những nguyên nhân đẩy nhanh quá trình thoái hóa.

5.8. Thừa cân

Tăng cân không kiểm soát dẫn đến béo phì, khiến cột sống phải chịu nhiều áp lực hơn. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến tổn thương sụn khớp và xương dưới sụn, gây thoái hóa.

Thừa cân

Béo phì khiến cột sống phải chịu nhiều áp lực hơn

5.9. Các nguyên nhân khác

Phụ nữ sau sinh hoặc trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh là những đối tượng dễ mắc bệnh do thiếu hụt lượng lớn canxi mà không được bù đắp kịp thời. Bên cạnh đó, những người sử dụng thuốc kháng sinh kéo dài cũng có thể bị thoái hóa cột sống sớm hơn.

6. Chẩn đoán bệnh thoái hóa khớp

– Khám lâm sàng: Bác sỹ sẽ hỏi người bệnh, dựa vào triệu chứng, tiền sử bệnh để chẩn đoán sơ bộ.

– Chụp X-quang thoái hóa khớp: cho hình ảnh các vị trí khớp có dấu hiệu bị thoái hóa, đau nhức.

– Chụp MRI: cho thấy những tổn thương ở màng hoạt dịch, sụn khớp, dây chằng.

– Nội soi khớp: giúp bác sĩ quan sát trực tiếp những tổn thương của khớp.

– Xét nghiệm máu.

7. Phương pháp điều trị thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp có chữa được không là thắc mắc của không ít người. Tùy theo mức độ tổn thương khớp mà bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với từng đối tượng cụ thể.

7.1. Thuốc tây

Các loại thuốc điều trị thoái hóa khớp bao gồm:

– Thuốc giảm đau chống viêm không steroid (uống hoặc tiêm): diclofenac, aspirin….

– Corticosteroid tiêm tại khớp: Methylprednisolone, Hydrocortison acetat..

– Thuốc kích thích tái tạo sụn.

Lưu ý, các loại thuốc tây này giúp giảm nhanh triệu chứng. Tuy nhiên, nếu dùng nhiều sẽ gây tác dụng phụ, ảnh hưởng tới chức năng gan, thận, hệ tiêu hóa,…

Việc sử dụng thuốc chữa thoái hóa khớp cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc để dùng.

7.2. Bài thuốc dân gian điều trị thoái hóa khớp

Các bài thuốc từ thảo dược được áp dụng nhiều bởi hiệu quả lâu dài và an toàn với sức khỏe. Tuy nhiên, người bệnh cần kiên trì sử dụng để thấy được kết quả rõ rệt.

Sau đây là 3 cách chữa thoái hóa xương khớp bằng thuốc nam mà bạn có thể tham khảo:

7.2.1. Bài thuốc trị thoái hóa khớp từ rễ cây trinh nữ

Chuẩn bị: 20 – 30g rễ cây trinh nữ.

Cách thực hiện:

  • Rễ cây trinh nữ rửa sạch, thái mỏng, tẩm rượu đem sao thơm.
  • Sắc rễ trinh nữ với 500ml nước, đến khi chỉ còn 100ml thì bắc ra, chia làm 2 phần, uống trong ngày.

7.2.2. Bài thuốc từ rễ đinh lăng

Chuẩn bị: ­30g rễ đinh lăng.

Cách thực hiện:

  • Rễ đinh lăng rửa sạch, thái nhỏ, sao vàng.
  • Đem rễ đinh lăng sắc với 2 lít nước cho đến khi cạn còn 1 lít thì tắt bếp.
  • Uống thay nước.

7.2.3. Bài thuốc từ đu đủ xanh và mễ nhân

Chuẩn bị: Đu đủ xanh và Mễ nhân, mỗi thứ 30g

Cách thực hiện:

  • Đu đủ gọt vỏ, rửa sạch, thái thành miếng nhỏ.
  • Cho đu đủ và mễ nhân vào nồi cùng 2 bát nước, sắc trên lửa nhỏ đến khi mễ nhân chín mềm.
  • Thêm ít đường phèn cho dễ uống.
Bài thuốc từ đu đủ xanh và mễ nhân

Bài thuốc từ đu đủ xanh và mễ nhân

7.3. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu bao gồm: chườm nóng, xung điện, chiếu đèn hồng ngoại, xoa bóp, dùng máy phát sóng ngắn,… Phương pháp này giúp giảm đau, chống viêm, đem lại sự thư giãn cho người bệnh.

Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu giúp giảm đau, chống viêm, đem lại sự thư giãn cho người bệnh

7.4. Phẫu thuật

Thường được chỉ định khi việc điều trị nội khoa không đem tới hiệu quả và các khớp bị biến dạng nặng, không cử động được. Tùy vào tình trạng bệnh, bác sỹ sẽ điều trị dưới nội soi khớp, cấy ghép tế bào sụn hoặc thay khớp.

Phẫu thuật

Phuật thuật thoái hóa khớp

8. Phòng tránh thoái hóa khớp

8.1. Chế độ dinh dưỡng

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần tạo lập chế độ dinh dưỡng, duy trì cân nặng hợp lý.

– Nên ăn các loại thực phẩm chứa nhiều omega-3, canxi, trái cây, rau có màu xanh đậm. Cụ thể là: sữa và các chế phẩm từ sữa, trứng, cá hồi, cá ngừ, bông cải xanh,…

– Người bệnh cũng nên kiêng các loại thức ăn nhiều dầu mỡ, chế biến sẵn, nhiều đường, nhiều muối, các loại thịt đỏ (thịt bò, thịt dê, thịt trâu,…)

– Tuyệt đối không sử dụng rượu, bia, nướt ngọt có ga, thuốc lá,…

>> Đừng bỏ lỡ: Thoái hóa khớp nên ăn gì và kiêng gì? Tâm Bình giải đáp!

8.2. Chế độ tập luyện

– Theo các chuyên gia, khi xuất hiện cơn đau cấp tính, người bệnh nên nghỉ ngơi, hạn chế vận động mạnh.

– Khi những cơn đau khớp qua đi, bệnh nhân nên tập luyện nhẹ nhàng theo ý kiến của bác sỹ.

– Những môn thể thao phù hợp là: đi bộ, đạp xe đạp, yoga, bơi lội.

Yoga

Yoga là môn thể thao thích hợp cho người thoái hóa khớp

8.3. Chế độ sinh hoạt

– Duy trì chế độ sinh hoạt khoa học.

– Cân đối giữa thời gian nghỉ ngơi và làm việc.

– Không đứng, ngồi quá lâu trong một tư thế.

– Không mang vác vật nặng thường xuyên.

– Khám sức khỏe định kỳ.

Thoái hóa khớp không đe dọa tới tính mạng. Nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn tới tàn phế. Do đó, khi có các dấu hiệu bệnh, bạn nên tới các cơ sở y tế để được chẩn đoán và chữa trị. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể liên hệ với chuyên gia của chúng tôi qua hotline 0865 344 349.

VIDEO ĐỀ XUẤT:

Tổng quan về bệnh thoái hóa khớp

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
5
Thầy thuốc ưu tú Nguyễn Thị Hằng Ths.Bs - TTƯT Nguyễn Thị Hằng

Luôn tâm niệm “Y học cổ truyền là niềm đam mê của tôi”, TTƯT Nguyễn Thị Hằng hiện là cố vấn y khoa tại Dược Phẩm Tâm Bình. Bà là tác giả của nhiều đề tài nghiên cứu có tính ứng dụng cao trong điều trị các bệnh lý về xương khớp (thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa,...) và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa (viêm đại tràng, tiêu chảy, táo bón,…)

Xem thêm
Viên khớp tâm bình

Viên khớp tâm bình

Mua hàng

(**) Thời gian phát huy hiệu quả khi sử dụng sản phẩm tùy thuộc vào tình trạng bệnh và cơ địa mỗi người

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Các bài viết khác

8 điểm nhận biết sản phẩm Viên khớp Tâm Bình chính hãng 23/05/20
Nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, Công ty Dược phẩm Tâm Bình cung cấp 1 số điểm…
Chữa thoái hóa đốt sống cổ bằng thuốc nam cực kỳ hiệu nghiệm 12/09/19
Chữa thoái hóa đốt sống cổ bằng thuốc nam là phương pháp được nhiều người lựa chọn. Nếu bạn đang…
10 cách ngăn ngừa Thoái hóa Khớp 14/11/18
Thoái hóa khớp là nguyên nhân hàng đầu gây ra chứng đau khớp ở người trưởng thành. Từ chuyên môn…
Phương pháp luyện tập cho người bị thoái hóa khớp gối 07/11/18
Thoái hóa khớp gối là bệnh mãn tính, gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt. Vậy có những phương pháp…
Xem tất cả bài viết