Thoát vị đĩa đệm: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị - Tâm Bình
BỆNH THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM

Thoát vị đĩa đệm: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

02/07/19

Thoát vị đĩa đệm nếu không phát hiện và điều trị đúng cách có thể gây tàn phế. Vì vậy, việc tìm đúng nguyên nhân, triệu chứng để có cách chữa bệnh kịp thời là điều vô cùng quan trọng.

Dưới đây là thông tin tổng quan và đầy đủ về bệnh thoát vị đĩa đệm, mọi người cần lưu ý.

1. Bệnh thoát vị đĩa đệm là gì?

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm ở giữa các đốt sống thoát ra khỏi những thớ sợi bao quanh bên ngoài. Nhân nhầy này bị ép lồi, lệch ra khỏi vị trí bình thường gây chèn ép lên tủy sống hoặc các rễ dây thần kinh.

Bất kì đoạn nào của cột sống cũng có thể dẫn đến thoát vị, nhưng hay gặp nhất là ở vị trí thắt lưng và cổ. Bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng đè ép vào rễ dây thần kinh tọa gây chứng đau thắt lưng và đau lan xuống chân (đau thần kinh tọa). Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ gây đau vùng cổ và vai gáy. Nếu bị chèn ép rễ thần kinh cánh tay sẽ có thêm triệu chứng tê tay.

Bệnh thoát vị đĩa đệm

Bệnh thoát vị đĩa đệm

Vậy bệnh thoát vị đĩa đệm có nguy hiểm không? Theo các chuyên gia y tế, đây là một trong những bệnh lý xương khớp nguy hiểm. Bởi lẽ, bệnh không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc di chuyển, sinh hoạt của người bệnh mà còn gây teo cơ, thậm chí bại liệt nếu không được điều trị đúng cách.

2. Nguyên nhân

Đĩa đệm của con người như bộ phận giảm xóc, có chức năng hỗ trợ cột sống chuyển động linh hoạt, nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, chính các động tác thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày, tuổi tác hay trọng lượng cơ thể đều gây áp lực lên cột sống và gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

Sau đây là một số nguyên nhân điển hình:

2.1. Thoái hóa tự nhiên

Ở những người trên 30 tuổi, cột sống bắt đầu thoái hóa mà điển hình là sự bào mòn các lớp sụn khớp và những tổn thương ở các đốt xương dưới sụn. Sự hư hại này nếu không được ngăn chặn sẽ khiến cho cột sống bị thoái hóa, làm cho đĩa đệm nằm giữa hai đốt sống tổn thương nhanh chóng. Cụ thể, lớp bao xơ (vỏ ngoài) của đĩa đệm bị nứt, lớp nhân nhầy bên trong tràn qua lỗ rách ra ngoài, chèn ép rễ thần kinh gây đau nhức cho người bệnh.

2.2. Chấn thương

Chấn thương cột sống trong thể thao do tập gym, cử tạ… hay những cú ngã, tai nạn giao thông cũng là nguyên nhân dẫn tới thoát vị đĩa đệm. Việc cột sống phải chịu áp lực cực mạnh và đột ngột có thể khiến cho đĩa đệm trật khỏi vị trí trung tâm ngay lập tức.

Điều đáng nói là so với những nguyên nhân khác, thoát vị đĩa đệm do chấn thương nghiêm trọng và khó điều trị hơn, thông thường bệnh nhân phải nhờ sự can thiệp của dao kéo. Chính vì vậy, sau khi bị ngã hay tai nạn, nếu thấy lưng đau nhói, người bệnh nên đi chụp MRI và tới gặp bác sĩ để được tư vấn và điều trị sớm.

2.3. Tư thế sai và thói quen xấu

Tư thế xấu, sai lầm trong sinh hoạt, lao động ảnh hưởng rất lớn đến cột sống của bạn. Đối tượng thường là những người làm công việc nặng nhọc phải bê vác hay cúi nhiều như nông dân, công nhân… Bởi bê vác vật nặng ở tư thế cúi lưng sẽ khiến cho cột sống phải chịu áp lực lớn, lâu ngày dẫn đến thoát vị đĩa đệm. Tương tự như vậy, nhân viên văn phòng, thợ may… ngồi sai tư thế, cong vẹo cột sống cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hệ xương khớp.

2.4. Thừa cân, béo phì

Trọng lượng cơ thể lớn, làm tăng áp lực lên lưng, cột sống khiến cho chúng dễ bị tổn thương, thoái hóa và suy giảm chức năng.

Thực tế, trọng tâm cơ thể sẽ phải thay đổi nếu như vùng bụng quá to khiến tư thế chúng ta đổ về phía trước, từ đó, gây áp lực lên cột sống và đĩa đệm. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ làm cho các khớp bị suy yếu, đĩa đệm trượt ra ngoài hoặc rạn nứt. Bên cạnh đó, những người béo phì thường lười vận động cũng khiến cho hệ xương khớp bị lão hóa nhanh.

2.5. Mắc các bệnh lý về cột sống

Một số trường hợp mắc các bệnh lý liên quan đến cột sống (gai cột sống, vẹo cột sống, trượt cột sống, thoái hóa cột sống…) hoặc có di truyền cột sống yếu cũng có thể gặp phải tình trạng thoát vị đĩa đệm.

Ngoài ra, lạm dụng bia rượu, hút thuốc lá, sử dụng các chất kích thích, ăn uống thiếu chất, stress kéo dài… cũng là nguyên nhân dẫn đến bệnh thoát vị đĩa đệm.

3. Triệu chứng thoát vị đĩa đệm

Những người mắc bệnh thoát vị đĩa đệm thường gặp các triệu chứng sau:

3.1. Đau nhức, ê mỏi

Triệu chứng đau có thể xuất hiện ở rất nhiều bộ phận của cơ thể. Nhưng điển hình nhất là 3 vị trí: cổ, sau gáy và vùng thắt lưng.

Đối với người bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, ngoài đau lưng sẽ kèm triệu chứng đau thần kinh tọa, cơn đau có thể kéo xuống hông, mông, sau đùi, bàn chân và ngón chân.

Nếu bị thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ sẽ gây đau buốt vùng sau gáy, đau lan xuống cánh tay, bàn tay và bả vai. Tần suất và mức độ đau ở mỗi người sẽ khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng nặng hay nhẹ.

Cơn đau tăng lên khi vận động mạnh, ho, hắt hơi, ngồi lâu cũng có cảm giác tê mỏi. Trường hợp nặng chỉ cần đi bộ một đoạn là thấy đau nhức không muốn bước tiếp, cơn đau “hành hạ” cả vào ban đêm khiến cho người bệnh mất ngủ.

Đau, nhức mỏi vùng vai, gáy, thắt lưng là triệu chứng phổ biến của bệnh thoát vị đĩa đệm

Đau, nhức mỏi vùng vai, gáy, thắt lưng là triệu chứng phổ biến của bệnh

3.2. Tê bàn tay, bàn chân

Khi khối thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh ở mức độ nặng, người bệnh sẽ bị tê tay hoặc chân thường xuyên. Ở đầu ngón tay và chân có cảm giác tê bì, ngứa râm ran như kim chích hoặc kiến bò. Đôi khi bệnh nhân còn bị ngứa hoặc khó chịu ở khe ngón tay, ngón chân. Triệu chứng tê buốt còn lan đến hết cánh tay, cổ chân, cẳng chân.

3.3. Rối loạn đại tiểu tiện

Dấu hiệu mất kiểm soát đại tiểu tiện xảy ra khi dây thần kinh chỉ huy từ não đến bàng quang và ruột bị chèn ép khiến cho nhiều bệnh nhân không kiểm soát được đại tiểu tiện.

Những người mắc bệnh thoát vị đĩa đệm thường không kiểm soát vấn đề đi tiểu của mình

Những người mắc bệnh thoát vị đĩa đệm thường không kiểm soát vấn đề đi tiểu của mình

3.4. Teo cơ, yếu liệt

Đây là triệu chứng thoát vị đĩa đệm cảnh báo tình trạng bệnh đã tiến triển sang giai đoạn nặng. Rễ thần kinh bị đè nén trong thời gian dài, máu khó lưu thông, người bệnh sợ đau nên ngại vận động khiến các cơ không được hoạt động thường xuyên dẫn đến teo cơ, yếu cơ ở tay và chân.

Ngoài ra, người bệnh còn có cảm giác khó cầm nắm đồ vật, đi bộ được một đoạn là cảm thấy mệt, đau nhức.

3.5. Một số biểu hiện khác:

  • Cơ thể mệt mỏi, căng cơ hoặc chuột rút ở chân
  • Ngứa ran ở chân và bàn chân
  • Cơn đau khiến người bệnh mất ngủ vào ban đêm
  • Đau kèm theo sốt, chóng mặt, gầy sút chưa rõ nguyên nhân
  • Chức năng tình dục suy giảm

Các dấu hiệu thoát vị đĩa đệm có thể xảy ra đồng thời hoặc từ từ nên người bệnh cần phải cảnh giác. Khi phát hiện biểu hiện bất thường nào, cần nhanh chóng đi khám, điều trị kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm xảy ra.

4. Cách điều trị 

4.1. Trị thoát vị đĩa đệm bằng Tây y

Thuốc tây

Thông thường, để giải quyết các cơn đau cấp tính, bệnh nhân sẽ được các bác sĩ chỉ định một số nhóm thuốc sau:

Nhóm thuốc giảm đau như Paracetamol có tác dụng ức chế đường dẫn truyền đau nhức đến não bộ, từ đó, giúp giảm nhanh cơn đau nhức.

Thuốc kháng viêm không Steroid: Aspirin, Diclofenac… khi sử dụng cần chú ý với trường hợp có tiền sử bệnh lý gan, thận, tim mạch.

Nhóm thuốc giãn cơ: Mydocalm… giải phóng chèn ép, giúp vùng cơ giãn ra, vận động linh hoạt.

Thuốc tiêm corticoid: Khi thoát vị đĩa đệm chuyển sang giai đoạn nặng, người bệnh sẽ phải chịu đựng những cơn đau dữ dội, dùng thuốc giảm đau liều nhẹ không khỏi. Lúc này, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm Corticoid.

Nhóm vitamin B: phổ biến là vitamin B1, B6, B12…

Khi dùng thuốc chữa thoát vị đĩa đệm, bạn cần lưu ý sử dụng đúng liều, đủ thời gian quy định của bác sĩ. Tránh dùng bừa bãi, không chỉ khiến bệnh khó điều trị mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới chức năng gan, thận, dạ dày…

Thuốc tây có tác dụng nhanh nhưng dễ gây ra tác dụng phụ nếu không sử dụng đúng liều trình

Thuốc tây có tác dụng nhanh nhưng dễ gây ra tác dụng phụ nếu không sử dụng đúng liều trình

4.2. Mổ thoát vị đĩa đệm

Thực tế, các bác sĩ chuyên khoa khuyên bệnh nhân không nên thực hiện mổ vì quá trình phẫu thuật có thể xảy ra rủi ro đáng tiếc như: nhiễm trùng vết mổ, chảy máu vết thương, tổn thương rễ thần kinh, tỷ lệ tái phát cao lên đến 5-10%…

Vì thế, tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý và điều kiện kinh tế cũng như nhu cầu của người bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên có nên phẫu thuật hay không. Hiện nay, ngoài mổ hở y học còn có kĩ thuật mổ nội soi, mổ vi phẫu.

Bên cạnh, việc sử dụng thuốc tây để giải quyết cơn đau cấp tính và được chỉ định phẫu thuật khi bắt buộc thì y học hiện đại còn phát triển nhiều cách trị thoát vị đĩa đệm, có thể kể đến như: điều trị tia laser, sóng thần, chữa bệnh bằng tế bào gốc, tiêm ngoài màng cứng… Để thực hiện những phương pháp này, người bệnh nên tìm đến những địa chỉ uy tín, chất lượng, đảm bảo an toàn cho mình. Vậy chữa thoát vị đĩa đệm ở đâu tốt? Người bệnh có thể khám và điều trị tại bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bệnh viện 103, bệnh viện Đại học y Hà Nội, bệnh viện chợ Rẫy, bệnh viện Nhân dân…

>> Tìm hiểu thêm: Mổ thoát vị đĩa đệm ở đâu tốt?

4.3. Bài thuốc dân gian chữa thoát vị đĩa đệm

Rễ Đinh lăng

Dùng 20-30g rễ đinh lăng, 20g cây trinh nữ, rửa sạch, sắc lấy nước uống. Sự kết hợp giữa hai loại thảo dược này giúp giải phóng dây thần kinh bị chèn ép, bồi bổ dinh dưỡng cho cột sống.

Cây lược vàng

Mỗi ngày nhai khoảng 3 lá lược vàng với một chút muối sẽ giảm thiểu cơn đau hiệu quả. Bên cạnh đó, bệnh nhân có thể cắt nhỏ cây lược vàng, sau đó, ngâm rượu, uống mỗi ngày 3 ly nhỏ. Hỗn hợp rượu này cũng có thể sử dụng làm thuốc xoa bóp hiệu quả.

Cây lược vàng

Cây lược vàng

Đu đủ nướng gừng tươi

Chọn quả đu đủ bánh tẻ, cắt đầu rồi nhồi gừng đã đập dập và rượu bên trong vào. Dùng xiên để cố định lại nắp đu đủ, sau đó, đem nướng trên than củi trong 20-30 phút. Khi đu đủ chín mềm, cạo vỏ lớp than đen rồi dầm nhuyễn, sau đó đắp lên vị trí đau. Đây là bài thuốc được nhiều bệnh nhân sử dụng và chứng minh hiệu quả tốt.

>> Xem thêm: Tổng hợp 20 bài thuốc chữa thoát vị đĩa đệm cây nhà lá vườn hiệu quả

5. Đối tượng dễ bị thoát vị đĩa đệm

5.1. Nhóm người cao tuổi

Người cao tuổi luôn là nhóm đối tượng các bệnh liên quan tới xương khớp tìm đến. Ở độ tuổi này, cấu trúc xương khớp đã bắt đầu suy yếu nên bao xơ đĩa đệm yếu dẫn đi lúc này thoát vị xảy ra chỉ là thời gian.

5.2. Nhóm người lao động phổ thông

Cường độ làm việc quá lớn tác động xấu tới đĩa đệm, dần dần nhân nhầy trong đĩa đệm sẽ thoái vị ra ngoài gây chèn ép các dây thần kinh tủy sống.

5.3. Nhóm người ngồi lâu

Người làm công việc đặc thù đứng hoặc ngồi nhiều trong một tư thế quá lâu như: giới văn phòng, tài xế, học sinh ngồi sai tư thế…

5.4. Nhóm người thói quen sinh hoạt thiếu khoa học

Gối đầu quá cao trong khi ngủ, đeo túi nặng lệch ở một bên, mang vác vật nặng trong thời gian dài. Nhóm người này sẽ gây ra những ảnh hưởng xấu tới đĩa đệm và gây ra thoái hóa thoát vị đĩa đệm.

5.5. Nhóm người mắc bệnh bẩm sinh cột sống

Người mắc các bệnh lý bẩm sinh như gù vẹo, gai cột sống….  hay các chấn thương va đập do tai nạn hoặc trong lúc chơi thể thao không chữa trị triệt để có thể gây ra các tổn thương lâu dài ở cấu trúc đĩa đệm cột sống.

5.6. Nhóm người thừa cân, béo phì

Thừa cân sẽ dẫn đến cột sống thắt lưng bị quá tải dẫn đến thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Nguyên nhân là khi trọng lượng càng tăng càng khiến cột sống phải chịu đựng nhiều áp lực, đĩa đệm nhanh bị thoái hóa và tổn thương.

Giải pháp hữu hiệu cho người bệnh thoát vị đĩa đệm và đau thần kinh tọa << Báo kinh doanh

6. Bài tập cho người thoát vị đĩa đệm

Bên cạnh các phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm kể trên, người bệnh có thể áp dụng thêm các bài tập dưới đây:

Rắn hổ mang

  • Nằm úp và chống hai tay xuống sàn
  • Nâng thân trước cao hết mức, đảm bảo cẳng tay có thể duỗi thẳng
  • Hãy giữ đầu, lưng và chân thẳng
  • Thực hiện tư thế này trong 5 giây, sau đó, tiếp tục nâng người như vậy trong 6-8 tiếng, có thể luyện tập cách nhau 2 tiếng một lần.

Gập bụng một phần

  • Nằm ngửa, cong 2 đầu gối, lòng bàn chân và lưng áp lên mặt sàn
  • Kéo cằm về phía ngực, cong phần trên cơ thể về phía trước để nâng vai khỏi mặt sàn.
  • Hai tay duỗi thẳng về phía trước, lòng bàn tay úp xuống sàn.
  • Giữ tư thế này trong 3 giây sau đó từ từ hạ xuống
  • Thực hiện động tác này 3 hiệp, mỗi hiệp 10 lần.

Chống đẩy bằng khuỷu tay

  • Nằm sấp, đặt hai khuỷu tay xuống sàn
  • Nâng phần thân dưới bằng cách kiễng ngón chân
  • Khi cơ thể được nâng lên, cần giữ thẳng lưng, để nguyên tư thế này trong 30 giây
  • Từ từ hạ xuống, hít thở nhẹ nhàng, lặp đi lặp lại khoảng 10 lần

Lưu ý: tùy thuộc vào tình trạng bệnh, mỗi bài tập có thể phù hợp hoặc không với từng bệnh nhân. Do đó, trước khi thực hiện bài tập nào cũng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ.

>> Tìm hiểu thêm: 4 bài tập chữa thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ bằng yoga

7. Chế độ ăn uống cho người bị thoát vị đĩa đệm

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm. Do đó, người bệnh nên lưu ý những thực phẩm tốt và hạn chế dưới đây:

7.1. Nên ăn gì?

Thực phẩm chứa nhiều canxi: Để có hệ xương khớp khỏe mạnh thì việc đầu tiên bạn phải làm là cung cấp đầy đủ canxi cho cơ thể. Bằng cách bổ sung những món ăn chế biến từ hải sản, xương ống, chế phẩm từ sữa…

Glucosamine và Chondroitin: Có tác dụng tái tạo sụn khớp và bao xơ bên ngoài của các đĩa đệm, giúp tăng cường độ đàn hồi của tinh chất sụn. Để bổ sung hai hợp chất này, bạn nên ăn sườn sụn bò, dê, heo, nước xương hầm…

Thực phẩm chứa omega3: Omega3 có công dụng giảm đau, kháng viêm tốt cho người bệnh. Bạn có thể cung cấp omega3 cho cơ thể bằng cách ăn cá thu, cá ngừ, cá hồi, hạt hướng dương…

Thực phẩm chứa omega3 có tác dụng giảm đau, kháng viêm tốt cho người thoát vị đĩa đệm

Thực phẩm chứa omega3 có tác dụng giảm đau, kháng viêm tốt cho người thoát vị đĩa đệm

Bổ sung vitamin: Ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin B1, B2,  B6, B12, C, D, E, K  có tác dụng tăng cường hấp thụ, chuyển hóa canxi giúp xương khớp chắc khỏe.

7.2. Kiêng ăn gì?

Thực phẩm nhiều dầu mỡ: Gà rán, pizza, đồ ăn chiên xào… làm tăng lượng mỡ trong máu khiến cho cơn đau ngày càng trở nên tồi tệ hơn.

Các chất kích thích: Rượu bia, thuốc lá, cà phê… là “kẻ thù” của bệnh thoát vị đĩa đệm, chúng làm chậm quá trình cung cấp oxy, hạn chế dưỡng chất nuôi xương khớp.

Nội tạng động vật: Lòng lợn, gan, phổi… chứa hàm lượng purin cao, có thể gây viêm khớp.

Những loại thịt màu đỏ: Thịt chó, thịt bò, dê… sẽ khiến khả năng hấp thụ canxi cho cơ thể bị giảm đi trông thấy.

Bệnh thoát vị đĩa đệm nên kiêng ăn nội tạng

Những người bệnh nên loại bỏ nội tạng động vật, thịt đỏ… ra khỏi thực đơn hằng ngày

Trên đây là những kiến thức tổng quan về bệnh thoát vị đĩa đệm. Để đạt kết quả điều trị cao, bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp với luyện tập thể dục hằng ngày.

XEM THÊM:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
3

Tham Vấn Y Khoa

Ths.Bs Nguyễn Thị Hằng

Luôn tâm niệm “Y học cổ truyền là niềm đam mê của tôi”, TTƯT Nguyễn Thị Hằng hiện là cố vấn y khoa tại Dược Phẩm Tâm Bình. Bà là tác giả của nhiều đề tài nghiên cứu có tính ứng dụng cao trong điều trị các bệnh lý về xương khớp (thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa,...) và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa (viêm đại tràng, tiêu chảy, táo bón,…)

Thấp diệu nang Tâm Bình

Thấp diệu nang Tâm Bình

Mua hàng

(**) Thời gian phát huy hiệu quả khi sử dụng sản phẩm tùy thuộc vào tình trạng bệnh và cơ địa mỗi người

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Các bài viết khác

Thoát vị đĩa đệm có nên đi bộ không? Chuyên gia giải đáp 09/04/20
Đi bộ là bài tập vừa đơn giản, thuận tiện vừa nhẹ nhàng rất được khuyến khích cho người mắc…
Mổ thoát vị đĩa đệm ở đâu tốt nhất? Tham khảo ngay 5 địa chỉ này 26/08/19
Thoát vị đĩa đệm là bệnh lý về xương khớp, nếu không điều trị kịp thời có thể gây biến…
Thoát vị đĩa đệm có nên tập yoga không? Bác sĩ giải đáp 06/04/20
Thoát vị đĩa đệm có nên tập yoga không là mối quan tâm của rất nhiều người mắc căn bệnh…
Giải đáp thắc mắc: Thoát vị đĩa đệm có nên mổ không? 26/08/19
Nhắc đến mổ thoát vị đĩa đệm, nhiều người còn băn khoăn về hiệu quả và mức độ an toàn…
Xem tất cả bài viết