Phân màu đen do nguyên nhân nào? Chuyên gia giải đáp
BỆNH TIÊU HÓA

Phân màu đen do nguyên nhân nào? Chuyên gia giải đáp

Tác giả: Linh Chi

Tham vấn y khoa: Ths.Bs Nguyễn Thị Hằng

03/09/20

Chúng tôi đã nhận được câu hỏi của bạn Vũ Thị Trang (Triệu Sơn – Thanh Hóa) lo lắng về tình trạng đi ngoài phân màu đen gần đây. Chuyên gia sẽ giải đáp thắc mắc của bạn Trang trong bài viết sau. 

Câu hỏi phân màu đen

1. Màu sắc của phân biểu hiện bệnh gì?

Màu sắc thông thường của phân là vàng nâu do dịch mật kết hợp với thức ăn. Tuy nhiên, đôi khi phân có thể có những màu sắc khác như: màu vàng, phân màu xanh lá, phân màu trắng, phân có màu đỏ, thậm chí là phân đen.

Sự thay đổi màu sắc này có thể do thức ăn hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc mà bạn đang sử dụng. Điều này là không đáng ngại. Tuy nhiên, nếu chúng đi kèm với những triệu chứng bất thường khác thì lại là biểu hiện của bệnh lý.

2. Phân màu đen là gì?

Khác với màu sắc thông thường của phân, nhiều trường hợp sẽ đi ngoài phân đen với các hình thái khác nhau. Cụ thể là: phân màu đen lỏng, phân màu đen cứng, phân màu đen sẫm, phân màu nâu đen,…

qc

Phân màu đen

3. Nguyên nhân khiến đi ngoài phân đen

3.1. Ăn nhiều thực phẩm có màu đen

Khi ăn uống các loại thức ăn, đồ uống sẫm màu có thể khiến phân chuyển sang màu đen. Sau khi ăn tiết canh, bánh gai, đậu đen, việt quất, uống cam thảo,… một thời gian ngắn tuy những loại này đã được tiêu hóa nhưng màu của chúng vẫn làm cho phân có màu đen.

Nguyên nhân thay đổi màu sắc phân do màu thực phẩm thường không ảnh hưởng tới sức khỏe.

Bánh gai gây phân màu đen

Ăn bánh gai khiến phân có màu đen

3.2. Uống sắt đi ngoài màu đen

Khi bạn uống thêm viên sắt, một phần sẽ được hấp thu vào cơ thể, phần còn lại trong đường tiêu hóa sẽ được chuyển hóa thành sản phẩm có màu đen. Dẫn đến hiện tượng thường thấy là uống sắt đi ngoài màu đen.

Uống sắt đi ngoài màu đen

Uống sắt đi ngoài màu đen

3.3. Tác dụng phụ của thuốc

Các thuốc có chứa Bismuth (như Pepto Bismol hoặc Kaopectate) trộn với nước bọt và dạ dày có thể khiến phân hay lưỡi có màu đen. Bên cạnh đó việc sử dụng các loại thuốc kháng viêm không steroid (như ibuprofen và aspirin) cũng khiến phân đen. Sự thay đổi màu sắc của phân trong trường hợp này là vô hại và sẽ biến mất khi dừng sử dụng thuốc.

Pepto Bismol

Pepto Bismol trộn với nước bọt và dạ dày có thể khiến phân hay lưỡi có màu đen

3.4. Phân màu đen do mang thai

Bà bầu đi phân màu đen có sao không là mối băn khoăn của nhiều người. Mang thai làm thay đổi quá trình tiêu hóa, khiến màu sắc phân biến đổi. Do đó, nếu không đi kèm các triệu chứng bất thường khác, việc phụ nữ mang thai đi ngoài màu đen không có gì đáng ngại.

Mang thai

Phân màu đen do mang thai

3.5. Phân đen ở trẻ sơ sinh

Phân có màu tối như phân đen, phân màu xanh đen ở trẻ sơ sinh được gọi là phân su. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Phân màu đen ở trẻ em lớn hơn là do những nguyên nhân tương tự người lớn.

3.6. Phân màu đen là biểu hiện của bệnh lý

Phân màu đen bị bệnh gì là thắc mắc của không ít người. Đi ngoài phân đen sệt như hắc ín và có mùi hôi thối có thể do chảy máu đường tiêu hóa. Khi một cơ quan tiêu hóa bị tổn thương khiến máu chảy vào ống tiêu hóa. Nếu lượng máu đủ lớn và thời gian đủ dài sẽ dẫn tới phân màu đen.

Ngoài ra, khi bị chảy máu chân răng, chảy máu lúc cắt amidan, ho ra máu, người bệnh nuốt máu xuống đường tiêu hóa. Máu trong đường tiêu hóa dưới tác động của dịch vị và dịch ruột sẽ làm cho hồng cầu biến chất và trở thành màu đen.

Các bệnh có khả năng gây chảy máu đường tiêu hóa là:

3.6.1. Viêm loét dạ dày – tá tràng

Viêm loét dạ dày – tá tràng là căn bệnh gây tổn thương viêm và loét trên niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng (phần đầu ruột non). Bệnh khá thường gặp với tỷ lệ từ 4 – 6% ở phương Tây và trên 10% ở châu Á, hay gặp ở lứa tuổi 30 – 50 tuổi, ở nam nhiều hơn nữ. Loét tá tràng thường gặp nhiều nhất, 3 – 4 lần nhiều hơn loét dạ dày.

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do nhiễm khuẩn Helicobacter pylori, lạm dụng thuốc giảm đau, stress kéo dài, thói quen ăn uống không điều độ,…

!!! Xem thêm: Viêm đại tràng và viêm loét dạ dày khác nhau như thế nào?

Viêm loét dạ dày - tá tràng

Viêm loét dạ dày – tá tràng có thể gây tình trạng phân màu đen

3.6.2. Viêm loét đại tràng khiến phân màu đen

Viêm loét đại tràng là tình trạng lớp niêm mạc đại tràng bị viêm nhiễm và tổn thương, khiến niêm mạc sưng đỏ, có thể xuất hiện các vết loét, xuất huyết hoặc hình thành ổ áp xe nhỏ.

Bệnh có triệu chứng chính là đau tức vùng bụng dưới, đại tiện bất thường, phân không thành khuôn, phân đen, phân nhầy có lẫn máu, đầy hơi, chướng bụng, sôi bụng.

Để điều trị viêm loét đại tràng, bạn có thể dùng các bài thuốc dân gian nếu tình trạng bệnh nhẹ hoặc bác sỹ sẽ chỉ định một số loại thuốc tây, phẫu thuật.

3.6.3. Ung thư trực tràng

Ung thư trực tràng hay gặp trong ung thư đường tiêu hoá, đứng hàng thứ 2 sau ung thư dạ dày, chiếm 1,4% trong tổng số ung thư và chiếm từ 40% – 66% trong tổng số ung thư đại trực tràng.

Triệu chứng thường gặp nhất là đi ngoài ra máu, táo bón xen kẽ với ỉa chảy từng đợt, mót rặn, cảm giác nặng tức ở hậu môn. Để điều trị bệnh, bác sỹ có thể chỉ định phẫu thuật kết hợp hóa chất hoặc chạy tia.

Ung thư trực tràng

Ung thư trực tràng

3.6.4. Xơ gan làm phân có màu đen

Xơ gan là một bệnh mạn tính của gan được đặc trưng bởi sự thay thế mô gan bằng mô xơ, sẹo và sự thành lập các nốt tân sinh dẫn đến mất chức năng gan. Các nguyên nhân thường gây ra xơ gan bao gồm: uống và nghiện rượu, viêm gan siêu vi B và C và gan nhiễm mỡ.

Xuất huyết tiêu hóa là biến chứng rất nguy hiểm của xơ gan, thường ở giai đoạn cuối của bệnh. Điển hình là những biểu hiện:

– Buồn nôn, nôn ra máu

– Đau thắt vùng thượng vị

– Đại tiện phân đen, phân có mùi hôi rất khó chịu

Xơ gan

Xơ gan là một bệnh mạn tính của gan

3.6.5. Bệnh trĩ

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lành tính ở vùng hậu môn thường xảy ra nhất. Hơn một nửa dân số mắc bệnh trĩ, thường bắt đầu sau tuổi 30.

Trĩ thường được miêu tả là những đám rối tĩnh mạch của hậu môn trực tràng giãn ra, những búi trĩ này sẽ to dần lên do máu tĩnh mạch bị ứ đọng. Tuỳ thuộc vào vị trí của búi trĩ người ta chia làm 2 loại: trĩ ngoại và trĩ nội.

Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh trĩ là: người trên 50 tuổi, phụ nữ sau sinh, dân văn phòng, người thường xuyên bị táo bón,…

3.6.6. Polyp hậu môn

Polyp hậu môn cũng có thể là lời giải cho câu hỏi tại sao phân màu đen. Triệu chứng duy nhất của bệnh là đi ngoài ra máu tươi hoặc máu đen với số lượng nhiều. Có trường hợp dẫn đến tình trạng thiếu máu nặng.

Bệnh xuất hiện do những khối u hình elip, hình tròn di chuyển trong đường ruột hoặc do sự tăng sinh quá mức của các niêm mạc hậu môn.

4. Đi ngoài phân đen khi nào nên gặp bác sỹ

Theo Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, nếu tình trạng phân đen đi kèm các triệu chứng và yếu tố nguy cơ dưới đây, bạn nên tới gặp bác sỹ ngay:

– Đi ngoài phân đen hơn 2 ngày không phải do thực phẩm hoặc thuốc

– Nôn

– Sốt cao

– Mắt vàng, da vàng hoặc xanh

– Tụt cân không rõ nguyên nhân hoặc giun trong phân

– Người có tiền sử bệnh gan

5. Chẩn đoán và điều trị phân đen

Để chẩn đoán bệnh, bác sỹ sẽ hỏi bạn về bệnh sử, thực phẩm đã ăn cũng như thuốc đã uống gần đây và có thể chỉ định thực hiện:

– Xét nghiệm phân

– Xét nghiệm chức năng gan

– Sử dụng các kỹ thuật hình ảnh: siêu âm, chụp CT, chụp MRI, nội soi,…

Sau khi xác định đúng nguyên nhân, bác sỹ sẽ đưa ra phác đồ điều trị cho từng đối tượng cụ thể. Đó có thể đơn giản là thay đổi chế độ ăn uống hoặc có thể sử dụng thuốc tại nhà, nghiêm trọng hơn thì phải nhập viện.

6. Đại tiện phân đen có nguy hiểm không?

Đại tiện phân đen có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang mắc một số bệnh lý. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Các biến chứng có thể kể đến là:

– Thiếu máu

– Xuất huyết và mất nhiều máu gây sốc

– Ung thư di căn

– Nhiễm trùng và có thể tử vong

7. Phòng tránh đi ngoài phân màu đen

Để phòng tránh đi ngoài phân đen, đặc biệt là do bệnh lý, Thầy thuốc Ưu tú, Ths.Bs. Nguyễn Thị Hằng đưa ra một vài lời khuyên cho bạn:

– Duy trì chế độ ăn uống khoa học không chỉ cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể mà còn giúp cải thiện đường tiêu hóa.

– Bạn nên ăn nhiều rau xanh, các loại thực phẩm giàu chất xơ tự nhiên và ít chất béo bão hòa để giảm nguy cơ bị bệnh về đường tiêu hóa.

– Uống đủ nước.

– Không nên ăn các loại thức ăn dễ gây kích thích như ớt, hạt tiêu,…

– Kiêng rượu, bia, thuốc lá. Bởi chúng có khả năng gây kích ứng niêm mạc thực quản và dạ dày, viêm loét dạ dày – tá tràng và ung thư đường tiêu hóa.

– Tập thói quen đại tiện đúng giờ.

– Nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng.

– Tập thể dục thể thao đều đặn cũng góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

– Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh.

 

Ths.Bs.Nguyễn Thị Hằng

Ths.Bs.Nguyễn Thị Hằng đưa ra một vài lời khuyên giúp phòng tránh tình trạng đi ngoài phân đen

Hy vọng bài viết đã giải đáp thắc mắc của bạn Vũ Thị Trang cũng như các bạn đang gặp phải tình trạng phân màu đen. Để biết thêm nhiều thông tin hơn, bạn có thể chat trực tiếp với bác sỹ.

Chat với bác sĩ ngay

Chat với bác sĩ ngay

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
4
Nguồn tham khảo

Tâm Bình giúp độc giả tìm kiếm nguồn thông tin chính xác nhất dựa trên các công trình nghiên cứu Y học đã được công bố, thẩm định trong và ngoài nước. Các tài liệu chúng tôi đưa ra đều được nghiên cứu và kiểm duyệt kỹ lưỡng đảm bảo thông tin cập nhật mới và khách quan nhất. Quý độc giả có thể tham khảo thêm chính sách biên tập của chúng tôi để xác nhận nội dung mà mình đọc được là chính xác và hữu ích.

Tham Vấn Y Khoa

Ths.Bs Nguyễn Thị Hằng

Luôn tâm niệm “Y học cổ truyền là niềm đam mê của tôi”, TTƯT Nguyễn Thị Hằng hiện là cố vấn y khoa tại Dược Phẩm Tâm Bình. Bà là tác giả của nhiều đề tài nghiên cứu có tính ứng dụng cao trong điều trị các bệnh lý về xương khớp (thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa,...) và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa (viêm đại tràng, tiêu chảy, táo bón,…)

Mua hàng

(**) Thời gian phát huy hiệu quả khi sử dụng sản phẩm tùy thuộc vào tình trạng bệnh và cơ địa mỗi người

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gửi câu hỏi tư vấn





    Các bài viết khác

    Nổi cục cứng ở bụng dưới bên trái là bệnh gì? 01/08/19
    Nhiều người khi thấy hiện tượng nổi cục cứng ở bụng dưới bên trái không khỏi hoang mang lo lắng…
    Bí kíp tận hưởng Ngày phụ nữ Việt Nam không lo rối loạn tiêu hóa 12/10/19
    Thói quen ăn uống thả ga dịp lễ là một trong những nguyên nhân dẫn đến rối loạn tiêu hóa.…
    Thuốc Newbutin 300 có công dụng gì? Cách sử dụng ra sao? 19/03/20
    Thuốc Newbutin 300 thường được người bệnh tìm đến mỗi khi bị rối loạn tiêu hóa. Vậy loại thuốc này…
    Hành tá tràng nằm ở đâu? Cấu tạo và chức năng của hành tá tràng 17/09/21
    Hành tá tràng là một phần của tá tràng, là nơi đổ dịch mật và dịch tụy cho quá trình…
    Xem tất cả bài viết