Vi khuẩn HP có lây cho trẻ em không? Dấu hiệu sớm cha mẹ cần biết

Nhiều phụ huynh lo lắng không biết vi khuẩn HP có lây cho trẻ em không, đặc biệt khi trong gia đình có người mắc bệnh dạ dày. Theo thống kê, tỷ lệ nhiễm HP ở Việt Nam lên đến 70-90%, trong đó trẻ em là nhóm dễ bị lây nhiễm nhất. Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ thông tin từ các chuyên gia về con đường lây nhiễm, dấu hiệu nhận biết sớm và cách phòng ngừa hiệu quả cho trẻ.

1. Vi khuẩn HP là gì?

Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) là loại vi khuẩn có hình xoắn ốc, sinh sống và phát triển trong niêm mạc dạ dày người. Để tồn tại trong môi trường acid khắc nghiệt của dạ dày, HP tiết ra enzyme Urease giúp trung hòa acid, tạo điều kiện thuận lợi để sinh sôi nảy nở.

Ước tính có hơn nửa dân số thế giới bị nhiễm HP, trong đó Việt Nam thuộc vùng có tỷ lệ nhiễm rất cao (70- 80 % tùy từng vùng). Đáng lo ngại hơn, nhiều trẻ em bị nhiễm HP ở độ tuổi còn rất nhỏ (từ 2-8 tuổi).

Phần lớn người bị nhiễm vi khuẩn HP thường không có triệu chứng và sẽ không phát triển thành bệnh lý nguy hiểm. Đồng nghĩa với việc cơ thể hoàn toàn có thể chung sống hòa bình với loại vi khuẩn này.

Tuy nhiên ở một số người, nhiễm HP lại dẫn tới các vấn đề sức khỏe như viêm loét dạ dày hoặc tá tràng, thậm chí ung thư dạ dày. Do đó việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đặc biệt ở trẻ em, là phương pháp tối ưu giúp bảo vệ sức khỏe.

Ước tính có hơn nửa dân số thế giới bị nhiễm HP, trong đó Việt Nam thuộc vùng có tỷ lệ nhiễm rất cao (70- 80 % tùy từng vùng) 

2. Giải đáp từ chuyên gia: Trẻ em có bị lây nhiễm HP không?

Câu trả lời chắc chắn là CÓ. Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) hoàn toàn có thể lây nhiễm sang trẻ em và trẻ nhỏ chính là nhóm có nguy cơ cao nhất.

Theo nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa – Gan mật công bố năm 2019, tỷ lệ nhiễm HP trong gia đình Việt Nam rất đáng báo động:

• Tỷ lệ lây nhiễm giữa các cặp vợ chồng: lên đến 60%
• Tỷ lệ lây từ cha mẹ sang con: khoảng 40%
• Tỷ lệ trẻ dưới 8 tuổi nhiễm HP trong gia đình có người bệnh: cao tới 96,2%

Ở Việt Nam, trẻ em là đối tượng nguy cơ cao nhiễm vi khuẩn HP. Thậm chí có những trẻ bị nhiễm HP khi mới 2 tuổi, nguyên nhân do người mẹ thường có thói quen mớm thức ăn bón cho con.

3. Vi khuẩn HP lây qua những con đường nào ở trẻ?

Hiểu rõ con đường lây truyền là chìa khóa để bảo vệ trẻ khỏi nhiễm HP. Theo các chuyên gia, có 3 con đường lây nhiễm chính:

Đây là một só con đường lây nhiễm chính và nguy hiểm ở trẻ em.

3.1. Đường miệng – miệng (phổ biến nhất)

Đây là con đường lây nhiễm chính và nguy hiểm nhất ở trẻ em. Vi khuẩn HP tồn tại trong:

• Nước bọt
• Mảng bám trên răng
• Khoang miệng của người bệnh

Một số trường hợp dễ lây nhiễm HP cho trẻ:

• Hôn trực tiếp vào môi trẻ: Thói quen thể hiện tình cảm này của người Việt đang vô tình trở thành “kẻ thù” của sức khỏe trẻ
• Mớm thức ăn cho trẻ: đây là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ 2 tuổi đã bị nhiễm HP
• Dùng chung bát đũa, thìa, cốc: Đặc biệt trong bữa ăn gia đình, gắp thức ăn cho nhau, chấm chung chén nước mắm
• Dùng chung bàn chải đánh răng: Rất nguy hiểm nhưng nhiều gia đình chưa chú ý

3.2. Đường phân – miệng

Vi khuẩn HP cũng tồn tại trong phân của người bệnh, có thể lây truyền qua:

• Tay không sạch sau khi đi vệ sinh
• Con vật trung gian như chuột, gián, ruồi, tiếp xúc với nguồn bệnh sau đó bám vào thức ăn
• Nguồn nước bị ô nhiễm bởi chất thải

3.3. Các đường lây khác

• Qua dụng cụ y tế: Nội soi dạ dày không được vệ sinh đúng cách
• Qua đồ dùng cá nhân: Núm vú giả, cốc uống nước, bình sữa không vệ sinh sạch
• Tiếp xúc qua đồ chơi: Trẻ nhỏ thường bỏ đồ chơi vào miệng, nếu đồ chơi tiếp xúc với nguồn bệnh có thể lây nhiễm

4. Dấu hiệu sớm trẻ bị nhiễm HP cha mẹ cần cảnh giác

Bên cạnh hiểu rõ “Vi khuẩn HP có lây cho trẻ em không”, phát hiện sớm dấu hiệu nhiễm HP ở trẻ cũng rất quan trọng để điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Tuy nhiên, hầu hết người bị nhiễm HP thường không có triệu chứng cụ thể kể cả người lớn và trẻ em. Các triệu chứng hầu như là do tình trạng viêm loét dạ dày gây ra.

• Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị (trên rốn), dai dẳng, tái phát nhiều lần. Kèm theo ợ hơi, ợ chua, nóng rát dạ dày

Triệu chứng đau bụng xuất hiện do tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa.

• Buồn nôn và nôn ói, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi ăn
• Rối loạn tiêu hóa: Chướng bụng, đầy hơi, hoặc tiêu chảy, khó tiêu thức ăn. Đi ngoài phân đen
• Biếng ăn, sụt cân, hấp thụ thức ăn kém, xanh xao, mệt mỏi do thiếu máu
• Hơi thở có mùi khó chịu: Vi khuẩn HP tồn tại trong nước bọt và mảng bám răng miệng khiến hơi thở của trẻ có mùi hôi khó chịu kéo dài.

5. Khi nào nên đưa trẻ đi xét nghiệm HP?

Không phải trẻ nào cũng cần tầm soát HP. Theo hướng dẫn từ các chuyên gia, nên đưa trẻ đi xét nghiệm trong các trường hợp:

5.1. Trẻ có triệu chứng

• Đau bụng tái phát, kéo dài
• Nôn ra máu hoặc phân đen
• Tiêu chảy kéo dài
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Thiếu máu không đáp ứng điều trị

5.2. Trẻ có yếu tố nguy cơ cao

• Bố hoặc mẹ nhiễm HP dương tính
• Anh chị em ruột bị nhiễm HP
• Người thân trong gia đình có tiền sử ung thư dạ dày
• Trẻ bị loét dạ dày tá tràng
• Trẻ bị viêm teo niêm mạc dạ dày
• Trẻ bị thiếu máu do thiếu sắt kháng trị
• Trẻ bị xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch mạn

Mặc dù vậy, cần lưu ý không phải cơn đau dạ dày nào cũng do vi khuẩn HP gây ra. Do đó khi nhận thấy trẻ có các biểu hiện bất thường nên cho bé đi thăm khám bác sĩ sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

6. Cách phòng ngừa lây nhiễm HP cho trẻ trong gia đình

Hiện nay chưa có vaccine phòng ngừa vi khuẩn HP, do đó phòng bệnh hơn chữa bệnh là phương châm quan trọng nhất.

Dưới đây là các biện pháp phòng ngừa nhiễm HP cho trẻ hiệu quả từ chuyên gia:

• Vệ sinh tay chân sạch sẽ, thường xuyên rửa bằng xà phòng tránh nhiễm vi khuẩn
• Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, ăn chín uống sôi, vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ chế biến
• Không dùng chung dụng cụ ăn uống như đũa, bát, không uống chung ly nước, mớm thức ăn cho trẻ
• Lưu ý không dùng chung bàn chải đánh răng, ly cốc hay các đồ dùng cá nhân
• Với người lớn nhiễm HP nên hạn chế nấu ăn, nêm nếm hay đút thức ăn cho trẻ. Không hôn trẻ để tránh tối đa việc lây nhiễm.

>>> Xem thêm: Cách chữa vi khuẩn HP tại nhà an toàn hiệu quả – cực dễ áp dụng!

7. Một số câu hỏi thường gặp về vi khuẩn HP ở trẻ

7.1. Trẻ bao nhiêu tuổi có thể bị nhiễm HP?

Trẻ có thể bị nhiễm HP từ rất sớm. Hầu hết trẻ em bị nhiễm ở độ tuổi từ 2-8 tuổi. Có trường hợp trẻ mới 2 tuổi đã bị nhiễm HP do người mẹ mớm thức ăn cho con.

7.2. HP có tự khỏi không?

Không, vi khuẩn HP không tự khỏi. Một khi đã nhiễm, HP sẽ tồn tại trong dạ dày suốt đời nếu không được điều trị. Chỉ có kháng sinh phù hợp mới tiêu diệt được HP.

7.3. Trẻ nhiễm HP có cần điều trị ngay không?

Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị ngay. Nếu trẻ không có triệu chứng, có thể theo dõi. Nhưng nếu xuất hiện đau bụng, nôn ói, sụt cân hoặc có yếu tố nguy cơ cao, cần điều trị dứt điểm theo chỉ định bác sĩ.

7.4. Điều trị HP ở trẻ có khó không?

Điều trị HP ở trẻ cần tuân thủ phác đồ kháng sinh theo chỉ định bác sĩ thường trong 10-14 ngày. Việc uống thuốc đều đặn và theo dõi sát sao là rất quan trọng để diệt trừ hoàn toàn vi khuẩn.

7.5. Sau khi điều trị HP xong, trẻ có bị tái nhiễm không?

Có thể bị tái nhiễm nếu không giữ vệ sinh đúng cách hoặc tiếp xúc lại với nguồn bệnh. Vì vậy, cả gia đình cần thay đổi thói quen, người nhiễm HP cần điều trị triệt để cùng lúc để tránh lây nhiễm chéo.

Kết luận

Hy vọng với những thông tin hữu ích trong bài đã giúp ba mẹ giải đáp thắc mắc “Vi khuẩn HP có lây cho trẻ em không”. Vi khuẩn HP hoàn toàn có thể lây cho trẻ em với tỷ lệ rất cao, đặc biệt trong các gia đình có người nhiễm bệnh.  Mặc dù không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, HP có thể gây biến chứng nghiêm trọng như loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, thậm chí ung thư dạ dày về lâu dài.

Cha mẹ cần nhận biết các dấu hiệu sớm như đau bụng tái phát, nôn ói, biếng ăn, sụt cân để đưa trẻ đi khám kịp thời. Quan trọng nhất, phòng bệnh hơn chữa bệnh – thay đổi thói quen trong gia đình, giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh thực phẩm và điều trị dứt điểm HP ở người lớn là cách phòng ngừa hiệu quả nhất bảo vệ sức khỏe trẻ.

(Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu trẻ có triệu chứng nhiễm vi khuẩn HP kèm các dấu hiệu bất thường, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp.)

>> Xem thêm:

• HP dạ dày dương tính có nguy hiểm không? Kiêng gì tránh biến chứng?
• HP dạ dày có lây không: Lây qua đường nào? 4 đường lây phổ biến nhất
• Vi khuẩn HP gây trào ngược dạ dày – Cơ chế và cách điều trị